BỮA CƠM ĐẾN MUỘN!
Mình vẫn nhớ cái bữa cơm hôm đó. Không phải vì món ăn ngon hay dở, mà vì… nó nghẹn.
Kiểu như đang ăn mà cổ họng cứ vướng vướng, nuốt không trôi.
Hôm đó mình nhận kết quả học tập. Không tệ đến mức rớt, nhưng… nói thật là không như kỳ vọng. Ba mẹ không nói ra nhiều, nhưng mình biết. “Con nhà người ta” luôn ở đâu đó lấp ló trong những ánh nhìn so sánh — dù ba mẹ mình không phải kiểu người thích so đo.
Mình về nhà hơi trễ. Không phải vì bận gì lớn, mà vì mình… né. Đi lòng vòng ngoài đường, ghé tiệm sách rồi lại không mua gì. Chỉ là chưa muốn về.
Nhưng cuối cùng vẫn phải về.
Mâm cơm đã dọn sẵn. Canh chua, cá chiên, thêm dĩa rau luộc. Toàn món mình thích, mà hôm đó nhìn… không thấy ngon.
Ba mình ngồi đó. Không nói gì. Mẹ thì nhìn mình, cười nhẹ.
“Về rồi hả con, rửa tay rồi ăn cơm.”
Giọng mẹ bình thường. Bình thường đến mức mình thấy… lạ.
Ngồi xuống.
Không ai nói gì.
Tiếng muỗng chạm bát nghe rõ mồn một. Ngoài đường có tiếng xe chạy, tiếng người nói chuyện xa xa. Trong nhà thì… im.
Một lúc sau, ba hỏi:
“Kết quả sao rồi con?”
Mình biết câu này sẽ đến. Nhưng khi nó đến thật, vẫn thấy khó chịu.
“Dạ… cũng được.”
Nói vậy thôi chứ trong lòng mình biết là không “được”.
Ba mình không nói gì thêm. Chỉ gật đầu. Nhưng cái gật đầu đó… nặng.
Mình thấy tủi.
Kiểu như… không phải bị la, mà là làm người khác thất vọng. Mà cảm giác đó, theo mình, còn khó chịu hơn bị mắng.
“Có công mài sắt, có ngày nên kim” — câu này ba mình hay nói. Hồi nhỏ nghe thấy bình thường, lớn lên mới thấy nó… áp lực ghê.
Mình ăn được vài miếng thì bỏ đũa.
“Con no rồi.”
Mẹ nhìn mình.
“Ăn thêm chút nữa đi con.”
“Con không đói.”
Nói xong mình đứng dậy, định đi lên phòng.
Thì mẹ gọi lại.
“Ngồi xuống đây với mẹ chút.”
Không hiểu sao lúc đó mình nghe lời. Có thể là vì giọng mẹ… không trách móc.
Mình ngồi lại. Nhưng không nhìn ai.
Mẹ gắp cho mình miếng cá.
“Ăn đi, nguội rồi.”
Mình cầm đũa. Nhưng tay run nhẹ. Nói thật là lúc đó mình muốn khóc. Không phải vì điểm số, mà vì cảm giác… mình làm ba mẹ buồn.
Mẹ nói, nhẹ thôi:
“Không phải lúc nào cũng phải giỏi nhất.”
Mình ngẩng lên.
Mẹ nhìn mình, mắt hơi ướt. Mà mẹ vẫn cười.
“Quan trọng là con có cố gắng không.”
Mình im.
Thực ra… có cố gắng. Nhưng chưa đủ. Hoặc là mình tưởng mình cố rồi.
Mẹ nói tiếp:
“Thua keo này bày keo khác. Đời đâu phải lúc nào cũng suôn sẻ.”
Nghe câu đó, tự nhiên mình… bật khóc.
Khóc luôn tại bàn ăn. Hơi quê, nhưng mà kệ. Lúc đó không giữ được.
Ba mình nhìn mình. Mình tưởng ba sẽ la, kiểu “lớn rồi còn khóc”, nhưng không.
Ba chỉ thở dài.
“Ba không cần con đứng đầu. Ba chỉ cần con sống tử tế.”
Câu đó… tới giờ mình vẫn nhớ.
Nghe đơn giản thôi. Nhưng nó gỡ hết cái nút trong lòng mình lúc đó.
…
Bữa cơm hôm đó không kéo dài lâu. Nhưng nó đọng lại.
Mình nhớ cái cách mẹ xoa lưng mình, nhẹ nhẹ.
Nhớ cái cách ba gắp thêm rau cho mình, dù không nói gì.
Nhớ cả cái cảm giác… mình được chấp nhận, dù không hoàn hảo.
“Con dại cái mang” — người ta hay nói vậy. Nhưng mình thấy, cha mẹ không chỉ “mang”, mà còn… nâng.
…
Sau này lớn hơn chút, mình mới hiểu thêm.
Ba mẹ không chỉ dạy mình học. Mà dạy mình làm người.
Có lần, mẹ nói chuyện với mình về… giới tính. Nghe hơi ngại, nhưng mà mẹ nói rất bình thường.
“Con đang tuổi lớn, có những thứ phải hiểu đúng.”
Mẹ không cấm đoán. Không làm mình sợ. Chỉ giải thích.
Kiểu như… “cái gì cũng có giới hạn”, “biết tôn trọng bản thân và người khác”.
Nói thật, lúc đó mình hơi ngại. Nhưng sau này nghĩ lại, mình thấy… may.
Vì không phải gia đình nào cũng nói chuyện đó thẳng thắn.
Ba thì dạy mình về trung thực.
Có lần mình nói dối chuyện điểm kiểm tra. Không lớn lắm, nhưng cũng đủ.
Ba biết.
Không la lớn. Chỉ nói:
“Một lần bất tín, vạn lần bất tin.”
Câu đó nghe xong… mình thấy lạnh sống lưng. Không phải vì sợ, mà vì hiểu.
Từ đó mình hạn chế nói dối. Không phải là không bao giờ, nhưng mỗi lần định nói dối là nhớ tới câu đó.
…
Nói chung là… ba mẹ mình không hoàn hảo.
Có lúc cũng nóng.
Có khi cũng nói những lời làm mình buồn.
Nhưng mà… “thương cho roi cho vọt”, câu này mình thấy đúng một phần thôi. Theo mình, cái “thương” mới là cái chính.
…
Giờ nhìn lại, cái bữa cơm năm đó… nó như một cái mốc.
Trước đó, mình nghĩ học giỏi là để ba mẹ vui.
Sau đó, mình hiểu… ba mẹ cần mình hạnh phúc hơn.
Không phải kiểu sống buông thả. Mà là sống có trách nhiệm, nhưng không tự hành hạ mình.
…
Có một chuyện hơi ngoài luồng chút, nhưng mà mình muốn kể.
Hồi lớp 6, mình từng so sánh ba mẹ với phụ huynh người khác. Kiểu “sao ba mẹ không như vậy”, “sao nhà mình không thế này”… nói chung là trẻ con hay nghĩ vậy.
Giờ nghĩ lại… thấy mình hơi “trẻ trâu”.
Vì mỗi nhà mỗi cảnh.
“Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày” — câu này mình nghe hoài, mà càng lớn càng thấy thấm.
…
Bây giờ, mỗi lần ăn cơm cùng gia đình, mình hay nhìn kỹ hơn.
Nhìn nếp nhăn trên trán ba.
Nhìn bàn tay mẹ — có vết chai.
Nghe những câu chuyện nhỏ nhỏ, kiểu như hôm nay chợ đông hay vắng.
Có lúc mình thấy… bình thường quá. Nhưng rồi lại nghĩ, mấy cái bình thường này… mai mốt chưa chắc còn.
Nói vậy không phải bi quan đâu. Chỉ là… “có không giữ, mất đừng tìm”.
…
Mình cũng học cách nói.
Trước đây ít nói chuyện với ba mẹ. Giờ thì kể nhiều hơn. Có khi kể linh tinh, không đầu không đuôi. Nhưng mà… nói.
Vì mình thấy, giữ trong lòng lâu… dễ hiểu lầm lắm.
…
Theo mình thì, làm con không cần phải hoàn hảo.
Không cần lúc nào cũng đứng đầu.
Không cần làm cái gì “to tát”.
Chỉ cần… biết nghĩ.
Biết thương.
Biết quay về nhà ăn cơm.
Nghe đơn giản vậy thôi.
…
Nếu có ai hỏi mình, điều gì là tuyệt vời nhất?
Mình sẽ nói: được làm con của ba mẹ mình.
Không phải vì ba mẹ mình giàu hay giỏi. Mà vì… ba mẹ mình thương mình theo cách rất thật.
Không màu mè.
Không điều kiện.
…
Cái bữa cơm hôm đó — bữa cơm có nước mắt — lại là bữa cơm ấm nhất.
Nó dạy mình rằng:
Thất bại không đáng sợ.
Đáng sợ là… không có ai ở bên khi mình thất bại.
Mà mình… may mắn.
…
Viết tới đây, tự nhiên mình thấy nhớ nhà. Dù sáng nay vẫn ăn cơm chung.
Kỳ vậy đó.
…
À, nói thêm một câu cuối thôi.
Nếu hôm nay bạn ăn cơm với gia đình, thử để điện thoại xuống chút.
Nghe ba mẹ nói.
Nhìn họ một chút.
Biết đâu… bạn sẽ thấy điều gì đó mà trước giờ mình bỏ qua.
Gia đình không cần con hoàn hảo, chỉ cần con chân thành. Đừng để áp lực thành tích làm quên mất yêu thương đang hiện diện mỗi ngày bên mâm cơm.
ĐẬU VĂN VINH
