Bài viết: HỌC TẬP SUỐT ĐỜI TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương ngời sáng về tinh thần tự học và học tập suốt đời. Trong bối cảnh bùng nổ của kỷ nguyên số, những chỉ dẫn của Người về sự học vẫn còn nguyên giá trị thời đại, trở thành kim chỉ nam giúp mỗi cá nhân chủ động thích ứng và phát triển.
Trong suốt cuộc đời mình, Người đã để lại nhiều câu nói truyền cảm hứng mạnh mẽ về sự học cho mọi thế hệ mà tôi xin dẫn chứng sau đây. Về tinh thần học tập suốt đời: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi”, “Đường đời là một chiếc thang không có nấc chót; học tập là một quyển vở không có trang cuối cùng” , “Còn sống thì còn phải học, còn phải hoạt động cách mạng”. Về phương pháp học tập hiệu quả: “Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân, không học nhân dân là một thiếu sót lớn”, “Học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tế”. Về mục đích của việc học: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân dân”, “Nếu không học tập thì không tiến bộ. Không tiến bộ là thoái bộ. Xã hội càng đi tới, công việc càng nhiều, máy móc càng tinh xảo. Mình không chịu học thì mình sẽ lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đào thải mình”.
Khi cả thế giới đang bước vào giai đoạn kỷ nguyên số với sự thay đổi nhanh chóng về công nghệ, dữ liệu và tri thức, việc vận dụng tư tưởng của Bác vào giai đoạn này mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực hơn bao giờ hết. Khi kiến thức công nghệ liên tục được cập nhật, nếu ngừng học hỏi, người lao động dễ dàng bị đào thải trước sự thay thế của trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa. Bên cạnh đó, nhờ tận dụng không gian số như Internet, các khóa học trực tuyến (MOOCs) và kho dữ liệu mở mà người học có thể dễ dàng tiếp cận nguồn kiến thức. Việc học không còn bị bó hẹp trong bốn bức tường lớp học, mở ra cơ hội bình đẳng học tập cho mọi đối tượng trong xã hội.
Thành phố Hồ Chí Minh – thành phố vinh dự mang tên Bác trong suốt 50 năm qua – đã gặt hái được nhiều thành tựu giáo dục nhờ cụ thể hóa các lời dạy của Người. Trong áp dụng lời dạy về học tập suốt đời, sở giáo dục thành phố Hồ Chí Minh đã không ngừng hình thành năng lực tự học ở bậc THPT trong thời gian qua. Cụ thể như: áp dụng Chuyển đổi số cá nhân hóa qua hệ thống LMS, 100% các trường THPT tại Thành phố đã vận hành đồng bộ Hệ thống quản lý học tập trực tuyến (LMS). Nền tảng này cung cấp kho bài giảng số, video thí nghiệm trực quan, giúp học sinh THPT từ bỏ thói quen học thụ động, chủ động tự nghiên cứu, tự học mọi lúc mọi nơi. Một thành tựu nổi bật khác là ứng dụng AI hướng dẫn tự học. Ngành giáo dục Thành phố đã triển khai các công cụ phần mềm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp nhận diện thế mạnh và lỗ hổng kiến thức của từng học sinh THPT, từ đó tự động thiết kế lộ trình rèn luyện riêng. Đây là bước tiến lớn giúp hiện thực hóa lời dạy “lấy tự học làm cốt” của Bác. Hay trong lời dạy “Học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tế” , thành phố Hồ Chí minh đã tiến hành đổi mới phương pháp dạy học bằng việc đẩy mạnh thực hành. Các trường THPT đã xây dựng không gian sáng chế STEM, đưa học sinh ra khỏi phòng lý thuyết để tự tay thiết kế robot, lập trình phần mềm, chế tạo các thiết bị hữu ích. Thành phố Hồ Chí Minh là một trong số các tỉnh thành trong nước dẫn đầu các cuộc thi nghiên cứu khoa học: học sinh THPT tại TP.HCM liên tục đạt giải thưởng cao nhất tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp Quốc gia và Quốc tế. Các em đã biết ứng dụng công nghệ, AI để giải quyết các vấn đề thực tiễn của Thành phố như: hệ thống phân loại rác thông minh, thiết bị hỗ trợ người khuyết tật, ứng dụng cảnh báo giao thông… Một bài học thứ ba mà TP HCM đã đạt được thành tựu nổi bật là “Nếu không học tập thì không tiến bộ… mình sẽ lạc hậu, bị đào thải” đó là phổ cập kỹ năng hội nhập toàn cầu. Trong đó, thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đi đầu cả nước trong việc chuẩn hóa năng lực số cho học sinh THPT thông qua Đề án tin học chuẩn quốc tế . Hàng trăm ngàn học sinh THPT tại Thành phố đã đạt các chứng chỉ uy tín toàn cầu như MOS (Microsoft Office Specialist) và IC3 trước khi tốt nghiệp, đảm bảo các em có đủ “vũ khí số” để bước vào giảng đường đại học hoặc thị trường lao động. Đồng thời, khối THPT TP.HCM liên tục giữ vững vị trí top đầu cả nước về điểm trung bình môn Tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT nhiều năm liền . Việc làm chủ ngoại ngữ giúp học sinh THPT Thành phố tự tin tiếp cận kho tàng tri thức khổng lồ của thế giới trên không gian mạng. Đối với đội ngũ giáo viên cũng đã đạt được những thành tựu cụ thể như 100% giáo viên THPT đạt chuẩn năng lực số. Trong 5 năm qua, Sở giáo dục và đào tạo TP.HCM đã tổ chức các đợt sát hạch và bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng số cho giáo viên THPT. Đội ngũ thầy cô hiện nay không chỉ thành thạo việc dạy trực tuyến mà còn làm chủ các công cụ AI để thiết kế bài giảng sinh động, chấm điểm tự động, hỗ trợ học sinh học tập hiệu quả hơn.
Tóm lại, học tập suốt đời trong kỷ nguyên số chính là sự kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện lịch sử mới. Việc không ngừng hoàn thiện bản thân thông qua tri thức số không chỉ là trách nhiệm với tương lai của chính mình, mà còn góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Đội ngũ giáo viên và học sinh tại thành phố Hồ Chí Minh đã và đang không ngừng nỗ lực để ngày một hoàn thiện hơn việc học mình với tinh thần hội nhập và phát triển toàn cầu, điều mà lúc sinh thời Bác Hồ không ngừng căn dặn.
Trò chơi kiến thức thiết kế bằng phần mềm wayground
Link: https://wayground.com/join?gc=65684969
TRÒ CHƠI KIẾN THỨC (THIẾT KẾ BẰNG CANVA)
Link trò chơi: https://toanhoclop10vui.my.canva.site/hvn-hoctapsuotdoitrongkynguyenso
Câu hỏi trắc nghiệm: Chủ đề bài viết gắn với Tư tưởng Hồ Chí Minh: Học tập suốt đời trong kỷ nguyên số
Câu 1: Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh, việc học tập được hiểu như thế nào về mặt thời gian?
A. Kết thúc sau khi tốt nghiệp đại học.
B. Học đến khi đạt được vị trí xã hội cao.
C. Chỉ tập trung học khi còn ở độ tuổi trẻ.
D. Học tập là một công việc suốt đời.
Câu 2: Trong kỷ nguyên số, yếu tố nào sau đây phản ánh đúng nhất tinh thần ‘tự học’ của Hồ Chí Minh?
A. Chỉ đọc các tài liệu sách giấy truyền thống.
B. Tận dụng Internet để chủ động tìm kiếm kiến thức.
C. Phụ thuộc hoàn toàn vào các thuật toán của AI.
D. Chờ đợi sự hướng dẫn trực tiếp từ giảng viên.
Câu 3: Mục đích tối thượng của việc học tập theo quan điểm của Hồ Chí Minh là gì?
A. Để có được công việc với mức lương cao.
B. Để khẳng định cái tôi cá nhân với xã hội.
C. Để đạt được nhiều bằng cấp và chứng chỉ.
D. Để phục vụ Tổ quốc và nhân dân.
Câu 4: Thách thức lớn nhất đối với người học trong kỷ nguyên số khi vận dụng tư tưởng ‘học đi đôi với hành’ là gì?
A. Việc các thiết bị công nghệ thay đổi quá nhanh.
B. Sự thiếu hụt trầm trọng của các nguồn thông tin.
C. Chi phí để truy cập vào mạng Internet quá cao.
D. Sự nhiễu loạn thông tin và thiếu tính thực tiễn.
Câu 5: Đâu là thái độ đúng đắn đối với tri thức nhân loại trong kỷ nguyên số theo tinh thần Hồ Chí Minh?
A. Chỉ chú trọng vào kiến thức kỹ thuật thuần túy.
B. Từ chối mọi kiến thức đến từ các nước phương Tây.
C. Tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa.
D. Sao chép nguyên bản mọi xu hướng của thế giới.
Câu 6: Việc rèn luyện đạo đức trên không gian mạng liên quan như thế nào đến tư tưởng học tập của Bác?
A. Tránh xa hoàn toàn các diễn đàn trực tiếp trực tuyến.
B. Chỉ cần giỏi chuyên môn, không cần ứng xử mạng.
C. Học tập đạo đức là việc riêng, không liên quan.
D. Sử dụng công nghệ để lan tỏa các giá trị tốt đẹp.
Câu 7: Để thực hiện ‘xây dựng xã hội học tập’ trong thời đại Công nghiệp 4.0, giải pháp nào là then chốt?
A. Phát triển các nền tảng học tập trực tuyến mở.
B. Xây dựng thêm nhiều trường học truyền thống.
C. Chỉ đào tạo cho những người đang làm trong ngành IT.
D. Hạn chế quyền truy cập thông tin để dễ quản lý.
Câu 8. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, việc học tập cần được thực hiện như thế nào?
A. Chỉ học khi còn đi học ở trường.
B. Chỉ học để lấy bằng cấp.
C. Học tập suốt đời để hoàn thiện bản thân và phục vụ đất nước.
D. Học khi có yêu cầu của cơ quan.
Câu 9. Trong kỷ nguyên số, biểu hiện nào dưới đây thể hiện tinh thần học tập suốt đời?
A. Chỉ sử dụng mạng xã hội để giải trí.
B. Chủ động tham gia các khóa học trực tuyến và cập nhật kiến thức mới.
C. Chỉ học những gì được giao trên lớp.
D. Không cần học thêm vì AI có thể làm thay.
Câu 10. Theo kế hoạch của nhà trường, công nghệ nào được khuyến khích ứng dụng để nâng cao hiệu quả tuyên truyền và giáo dục?
A. Chỉ sử dụng sách giấy.
B. Mã QR, AI, video, podcast, infographic và học liệu số.
C. Chỉ sử dụng bảng tin truyền thống.
D. Không sử dụng công nghệ trong giáo dục.
Câu 11. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay cần gắn với nội dung nào?
A. Hạn chế đổi mới để tránh rủi ro.
B. Đổi mới tư duy, chuyển đổi số và khát vọng cống hiến.
C. Chỉ tập trung học lý thuyết.
D. Chỉ thực hiện trong các dịp lễ.
Câu 12. Khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để học tập, học sinh nên có thái độ nào?
A. Sao chép toàn bộ nội dung AI tạo ra.
B. Chỉ tin AI mà không cần kiểm chứng.
C. Sử dụng AI như công cụ hỗ trợ và kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng.
D. Không sử dụng AI trong bất kỳ trường hợp nào.
Câu 13. Theo kế hoạch, việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được khuyến khích theo hướng nào?
A. Chỉ trưng bày tranh ảnh.
B. Chỉ xây dựng thư viện giấy.
C. Kết hợp không gian thực với không gian số, sử dụng mã QR liên kết học liệu điện tử.
D. Chỉ dành cho giáo viên sử dụng.
Câu 14. Thông điệp phù hợp nhất với chủ đề “Học tập suốt đời trong kỷ nguyên số” là:
A. Học để thi là đủ.
B. Công nghệ thay thế hoàn toàn con người nên không cần học thêm.
C. Không ngừng học hỏi, làm chủ công nghệ và vận dụng tri thức để cống hiến cho cộng đồng.
D. Chỉ học khi được yêu cầu.